november 2009
VEELZIJDIGFLEXIBELDUURZAAM

Marktkansen (7)

In de (marketing)literatuur is er regelmatig discussie over de vraag of je meer verdient aan het leveren van producten of juist aan systemen en concepten. Opdrachtgevers en gebruikers van gebouwen vragen in elk geval om een concept, waarin hun eisen duidelijk zijn vertaald. Voor duurzame, energieneutrale hallen ligt een nieuw concept op tafel: Dutch Hall. Dit concept is het product van het project Roadmap Dutch Hall, een initiatief van adviesbureau Berenschot, Uneto-VNI en Bouwen met Staal. De afgelopen maanden is het concept breed geïntroduceerd onder belanghebbende organisaties en bedrijven, onder meer tijdens het goed bezochte ABN AMRO-seminar ‘Duurzame hallenbouw’ op 20 november. Begin volgend jaar wordt begonnen met de uitwerking binnen een brede alliantie van benodigde disciplines: adviseurs, architecten, constructeurs, staalbouwers, installateurs, dak- en gevelbouwers, staalhandelaren, staalproducenten en toeleveranciers. Binnen de alliantie wordt – zowel nationaal als regionaal – de aanwezige kennis verzamelt, nieuwe ontwikkelt en gezorgd voor overdracht naar alle deelnemers. In januari 2010 starten regionale bijeenkomsten over de mogelijkheden van samenwerking in Dutch Hall. Wilt u zich aanmelden of eerst meer informatie? Mail naar: rik@bouwenmetstaal.nl.

 

Rik van Thiel.

Alle registers open

Initiatiefnemers Betonvereniging en Vereniging BmS zetten alles op alles om op 1 januari 2010 het Constructeursregister ten doop te houden. Het initiatief is geboren uit de wens om het vak van constructeur meer aanzien te geven in de Nederlandse bouw en de individuele constructeur een gunstiger carrièreperspectief. Het doel van het register sluit aan bij het landelijk streven naar meer en betere constructieve veiligheid: het bevorderen en borgen van de professionele kennis, vaardigheden en houding van constructeurs in de ontwerp- en uitvoeringspraktijk. Wie zich kandidaat stelt voor het register, dient relevante opleiding en werkervaring op het vakgebied aan te tonen. Na toetreding worden de leden elke drie jaar getoetst op nieuwe ervaring en educatie. Alle benodigde informatie over toelatingseisen, toetsing, bij- en nascholing en de mogelijkheden tot inschrijven en bijhouden van persoonlijke gegevens in het register vindt u vanaf 1 januari volgend jaar op één adres: constructeursregister.nl. Presentaties tijdens onder meer de Nationale Staalbouwdag (15 oktober), Betondag (19 november) en het symposium Voor en door staalconstructeurs (1 december) én een artikel in het decembernummer van Bouwen met Staal kondigen de komst van het register aan.

  • Wilt u (alvast) meer weten over het Constructeursregister? Vraag dan de gratis folder 'Laat zien wat u kunt' aan bij Bouwen met Staal.

Top

Kosten staalskeletbouw kantoren in evenwicht

Het afgelopen halfjaar zijn de gemiddelde kosten van een staalskelet voor een standaard kantoorgebouw vrijwel gelijk gebleven. Zowel de materiaalprijs als de prijs van de gehele staalconstructie (materiaal, fabricage, afwerking, montage en eventuele brandwerende coating) gingen tussen 1 april en 1 oktober 2009 met slechts 1% omhoog. Ook de prijs van de complete draagconstructie (staalskelet met betonnen kern en -vloeren) bleef nagenoeg onveranderd. Dit blijkt uit BmS-analyse van de recente kostenontwikkelingen. De stabiele situatie van de voorbije zes maanden markeert het einde van een forse kostendaling sinds juli 2008. Deze daling volgde op de stijging vanaf oktober 2007, veroorzaakt door een sterk groeiende vraag naar staal in China en India. Sinds 1 april van dit jaar zijn de prijzen weer op het niveau van vóór de stijging, zo'n twee jaar geleden. De kostenontwikkelingen zijn ontleend aan de kostenkengetallen van Bouwen met Staal voor nieuwbouw van cellen- en groepskantoren. Deze getallen staan voor de gemiddelde ruwbouwkosten van een staalskelet per vierkante meter bruto vloeroppervlak. Bouwkostendeskundigen, bouwmanagers, architecten en constructief adviseurs gebruiken de kostenkengetallen bij hun eerste kostenramingen in de voorlopig-ontwerpfase van projecten.

Top

Voor expertise en inspiratie

Het symposium Voor en door staalconstructeurs viert haar lustrum op 1 december bij Iv-industrie en Iv-Bouw in Arnhem. Uit maar liefst 23 inzendingen koos de programmacommissie van organisator Vereniging BmS 8 inleidingen over actuele Nederlandse projecten waarbij staal op even inspirerende als wetenswaardige wijze is ingezet. Over de bühne komen onder meer:

Kantoorgebouw Facet, A2, Utrecht.
(Smit Westerman)
Bostoren, Putten.
(Pieters Bouwtechniek)

Perronkappen en traverse
Station Arnhem. (Movares)
House of Energy', kantoorgebouw IV, Arnhem.

Na elke voordracht van 20 minuten is 10 minuten gereserveerd voor dialoog met de zaal, onder aanvoering van dagvoorzitter Bert Snijder (TU Eindhoven).

  • Het aanmeldingsformulier, programma én samenvattingen van alle prestaties vindt u op www.bouwenmetstaal.nl.

Top

TC4 wordt kennisplatform metaalconserveren

Van 2004 tot eind 2008 gaf het Innovatieprogramma PSIBouw impulsen aan de vernieuwers en vernieuwingen in de bouw. Binnen dit programma bracht het project Professionaliseren Conserveren de belanghebbenden bijeen in het conserveren van metalen bij voornamelijk infrastructurele bouwwerken. Het project werd ondersteund door OGOS, een samenwerkingsverband van zeven grote opdrachtgevers in de Nederlandse bouw. Eind vorig jaar spraken de projectdeelnemers hun intentie uit om PSIBouw over te laten gaan in een kennisplatform metaalconserveren. De keuze is nu gevallen op de TC4 (Technische Commissie Duurzaamheid) van de Vereniging BmS, vanwege het beschikbare netwerk, de professionaliteit en de onafhankelijkheid. Om de platformfunctie goed te vervullen, krijgt de TC een andere opbouw. In een stuurgroep wordt de brede conserveringsbranche vertegenwoordigd door organisaties als VVVF, FOSAG, SVMB, OGOS en BmS. Onder de stuurgroep vallen een of meer werkgroepen. Het aantal groepen hangt af van het aantal, al dan niet geclusterde projecten; de bemensing van de benodigde kennis en vaardigheden. De TC4 gaat de nog lopende activiteiten uit Professionaliseren Conserveren afronden en desgewenst een vervolg geven én nieuwe projecten initiëren. Op het aanvangsprogramma staan onder meer de functioneel/technische contracteisen (ENVI) en de verhoogde levensduurverwachting van verfsystemen. Voor contracteisen komt er een evaluatierapport met contractteksten die in een pilotproject op hun werking zijn getoetst. Voor verfsystemen is voorzien in een publicatie met een keuzemethodiek voor een langere technische en esthetische levensduur van de conservering, gebaseerd op de eisen volgens ISO 12944. Daarnaast wordt de kennisoverdracht in het HBO, MBO, LBO en via cursussen georganiseerd. Een geheel nieuw project wordt het StaalconserveringsInformatieSysteem: een website of webtool waar alle disciplines in het conserveren – van opdrachtgever tot leverancier – hun conserveringskennis kunnen halen én brengen.

Top

Opbouwend boek

Het Constructeursplatform, de Actieagenda Weg met de zwakke schakels, het Compendium Constructieve Veiligheid, het Platform Constructieve Veiligheid en het ABC Meldpunt. Uit vele recente activiteiten van uiteenlopende belangen- en brancheorganisaties blijkt dat constructieve veiligheid hoog op de prioriteitenlijst staat van de Nederlandse bouw. Hierbij komt het boek ‘Leren van Instortingen’ op een uitgelezen moment.

Met analyses van 26 (bijna) instortingen van gebouwen en bruggen uit verleden en heden én praktische aanbevelingen om herhaling te voorkomen, biedt de nieuwe BmS-publicatie informatieve steun bij het vervullen van verschillende taken in het borgen van constructieve veiligheid. De uitgave heeft dan ook een brede doelgroep: ontwerpers, constructeurs, (staal)bouwers, opdrachtgevers, toezichthouders, facilitymanagers en studenten.

Auteur is Frans van Herwijnen, algemeen directeur van ABT en voormalig hoogleraar Constructief ontwerpen aan de faculteit Bouwkunde TU Eindhoven. Hij opent het boek met beschrijvingen van oorzaken van het (bijna) geheel of gedeeltelijk bezwijken van constructies: ouderdom (zoals corrosie, vorstschade of schimmel), natuur (bijvoorbeeld aardverschuivingen, vloedgolven, brand of wind), menselijk ingrijpen (waaronder bomaanslagen of vliegtuiginslagen) en constructieve factoren (zoals onvoorziene belastingen, onverwachte bezwijkmechanismen of ontwerp- of uitvoeringsfouten).

Na het overzicht van actuele ontwikkelingen op het gebied van constructieve veiligheid in Nederland volgen de cases van instortingen of anderszins falen van de constructie van 26 bouwwerken uit binnen- en buitenland. Per bouwwerk geeft Van Herwijnen de constructieve opzet, de toedracht van calamiteit of incident en een gedetailleerde analyse van de oorzaken. Elk voorbeeld wordt afgesloten met aanbevelingen voor (nader) onderzoek, ontwerp, uitvoering en onderhoud die tevens te gebruiken zijn in de hedendaagse praktijk. Vooral bij de oudere voorbeelden zet de schrijver zijn adviezen in een historisch perspectief: inmiddels zijn er verbeterde voorschriften, methoden, technieken, materialen en kennis voor handen. De heldere teksten worden ondersteund door informatieve tekeningen, foto’s en verwijzingen naar andere infobronnen. Dat maakt de publicatie óók eenvoudig toegankelijk voor belangstellenden buíten de bouw.

Top

in dit nummer

Verdraaid fraai
Op 28 oktober ontving BmS zo'n 40 opdrachtgevers en architecten uit de noordelijke provincies voor een kijkje in de keuken van de nieuwbouw van het Centrum voor Levenswetenschappen RU Groningen (zie ook Staalbytes, oktober 2009). Op 25 november kunnen hun vakgenoten uit de Randstad de vorderingen van kantoorgebouw Blaak 31 (vernoemd naar het huisadres in Rotterdam) van dichtbij meemaken. En ook hier gaat 't om een bezienswaardige toepassing van staal in de bouwpraktijk. Een staalskelet van buiskolommen en geïntegreerde liggers met kanaalplaatvloeren faciliteert het architectonisch concept van KCAP van een twaalflaags volume, waarin steeds 3 bouwlagen ten opzichte van elkaar zijn verschoven en verdraaid. De schijnbaar willekeurige stapeling – als van boeken op de voorkamervloer – is mede ingegeven door het verloop van de metrobuis. Aan een kopse zijde van het gebouw kragen de vloeren van de middelste twee segmenten aanzienlijk uit om extra vierkante meters vloeroppervlak te maken. Het totale oppervlak komt hiermee op 23.000 m2. Zo'n 14.000 m2 daarvan wordt – naar verwachting volgend jaar herfst – in gebruik genomen door advocatenkantoor Loyens & Loeff. De resterende 9.000 m2 zijn nog vrij. Vóór de rondleiding over de bouwplaats op 25 november belichten vijf partners hun rol in het project: Han van der Bron (KCAP Architects & Planners), Maurice Hermens (DHV), Wim Robbertsen (Leebo) en het duo Jeroen Dunnebacke en Freek Schaap (BAM Utiliteitsbouw). De staalconstructies van het kantoor staan op naam van Staalbouw Nagelhout.

Top

Eurocode 3-algemeen op herhaling
Tijdens de november-editie van de BmS-cursus Eurocode 3 Staalconstructies–algemeen zijn alle stoelen bezet. Maar op 8, 10,16 en 17 december is de herkansing om kennis te nemen van enkele elementaire delen van de EN1993: 1 (Algemeen), 8 (Verbindingen), 10 (Materiaalkeuze) en 12 (Hogesterktestaal). Het leeuwendeel van de vier middag-avonden bij de Universiteit Utrecht gaat op aan Algemeen en Verbindingen. Na een uiteenzetting van de rekenregels volgen voorbeelden van het toetsen van kolommen en liggers op druk en buiging en van bout-, las-, stuik- en voetplaatverbindingen. Woensdagmiddag 16 december is ingeruimd voor Materiaalkeuze en Hogesterktestaal en een voorbeeld voor het berekenen van een samengestelde kolom. Zowel in de toelichtingen op de regels als in de rekenvoorbeelden worden de overeenkomsten en verschillen met de corresponderende onderdelen van de TGB uit de doeken gedaan. De cursus is bestemd voor de constructief ontwerper, tekenaar/constructeur, docent en medewerker van staalconstructiebedrijf of bouwtoezicht. Het instapniveau is HBO+ met constructieve praktijkervaring. De cursus biedt een springplank naar geslaagde deelname aan een van de twee andere BmS-cursussen over de Eurocode 3: Gebouwen en Bruggen. De eerstvolgende aflevering van Gebouwen staat al gepland voor 17, 23 en 24 maart 2010.

Top

Web in uitvoering
Na vernieuwing van vormgeving, indeling en navigatie, bouwt BmS verder aan de inhoud van www.bouwenmetstaal.nl. Het afgelopen jaar is een assortiment aan nieuwe elementen toegevoegd. Bijvoorbeeld het register met alle artikelen van het vakblad Bouwen met Staal in PDF-formaat, steeds weer de nieuwe edities van de zeven digitale nieuwsbrieven, en vrijwel elke dag interessant nieuws uit staalbouwend binnen- en buitenland. Onder de buttons hallenbouw en verdiepingbouw wordt de informatie over ontwerpen, brandveiligheid en kosten voor de fasen van programmering en ontwerp regelmatig aangevuld. Binnenkort komt ook informatie beschikbaar voor ontwerp en uitvoering. Fase- en gebouwtype-onafhankelijk is de button Thema's met de nieuwe onderdelen kosten, bouwfysica en duurzaamheid. Het aanvullen van het duurzaamheiditem valt steeds samen met een verse editie van de digitale nieuwsbrief Duurzaamheid, die voor de integrale berichten doorverwijst naar de website. Het best bezochte bestanddeel van de website, ná de homepage, is Tools.  Onder de toolsknop zijn inmiddels 17 digitale publicaties bijeengebracht, als antwoord op de vraag naar direct toepasbare hulpmiddelen op gebieden als brandveiligheid, kosten en bouwkundige detaillering én de behoefte aan mooie plaatjes uit de Beeldbank.

Top

Nieuwe nieuwsbrieven

'0-energie' luidt het thema van het oktobernummer van Duurzaamheid+Staal, de digitale kwartaaluitgave voor architecten, duurzaam bouwen-adviseurs en milieuambtenaren. De nieuwsbrief legt uit wat '0-energie' eigenlijk is, hoe op energiegebruik valt te besparen en hoe op een duurzame manier in de resterende energiebehoefte is te voorzien, bijvoorbeeld door zelf energie op te wekken via zonnepanelen.

Ook de novembereditie van Beslist in Staal – de nieuwsbrief voor opdrachtgevers – staat in het teken van energie. Andy van den Dobbelsteen, hoogleraar Climate Design & Sustainability aan de TU Delft, breekt een lans voor een snelle en serieuze aanpak van energiezuinig bouwen. Zijn pleidooi wordt gestaafd met twee recente projectvoorbeelden: Rabobank Westland in De Lier (architect Eduard Böhtlingk) en Kantoorgebouw Wilo in Zaandam (Benthem en Crouwel Architects).

Een ander ontwerp van Benthem en Crouwel siert de bovenkant van het oktobernummer van Architect+Staal: congres- en expohal Elicium. Deze uitbreiding van het RAI-complex in Amsterdam krijgt gezelschap van de Landgoedwinkel Twickel in Delden (Architectenbureau 52Noord), bedrijfsverzamelgebouw Creativ Valley in Utrecht (Monk+Van Dam Architecten), en het ontwerp van de Vlinderkas voor de Floriade 2012 in Venlo (Croonen Architecten). De productrubriek is ditmaal gevuld met concepten, systemen en publicaties voor parkeergarages in staal.

Top

Een overzicht van alle activiteiten van BmS vindt u op de website www.bouwenmetstaal.nl


Opgeven/afmelden

Reageren
Wilt u uw collega opgeven voor ontvangst van de nieuwsbrief? Heeft u vragen of opmerkingen over de vermelde activiteiten? Uw reacties kunt u sturen naar: staalbytes@bouwenmetstaal.nl.

Colofon
Staalbytes wordt maandelijks verspreid onder vaste relaties van BmS
© Bouwen met Staal, Zoetermeer, november 2009
Samenstelling Arend Dolsma (BmS)
Productie: Bruikman Reclamestudio

Boerhaavelaan 402713 HX ZoetermeerPostbus 190 • 2700 AD ZoetermeerT +31(0)79 353 1277F +31(0)79 353 1278,
staalbytes@bouwenmetstaal.nl www.bouwenmetstaal.nl